११ फागुन/अर्थ र व्यापार– सरकारले ‘क्वारेन्टाइन’मा कडाइ गर्दा भारतबाट भइरहेको केरा आयात घटेको छ । जसका कारण बजार भाउ अत्यधिक बढेपछि उपभोक्ता थप मारमा परेका छन् ।
भारतीय केरा बजारमा नआएपछि अहिले स्वदेशी उत्पादनको माग बढेको छ । चितवन केरा उत्पादक संघका अध्यक्ष घननाथ महतोले विगतका वर्षमा केरा बिक्रीको समस्या अहिले समाधान भएको बताए ।
चितवन केरा उत्पादक संघका अध्यक्ष महतोका अनुसार विगतका वर्षमा जिनाइन (हरियो केरा) बिक्री नभएर चराले खाने अवस्था आएको थियो । साथै चिनीचम्पाले बजार पाए पनि मूल्य राम्रो पाउन कठिन भएको थियो ।
अहिले जिनाइन केरा प्रति कोसा ३ रुपैयाँले बिक्री भइरहेको उनले जानकारी दिए ।
गत दसैँ, तिहार, छठपर्व लगायत चाडपर्वमा जिनाइन केरा बिक्री नहुँदा किसान समस्यामा परेको भएपनि अहिले भने बिक्री बढेको उनले बताए ।
चिनीचम्पा केराले पनि राम्रो मूल्य पाएको उनले जानकारी दिए । सो केरा अहिले घरीको ६०० रुपैयाँमा बिक्री भइरहेको छ । स्वदेशमा उत्पादन भएको केराले बजार र मूल्य पाउँदा स्थानीय किसानले राहत पाएको संघको भनाइ छ ।
नेपाल केरा उत्पादक महासंघका संयोजक विष्णुहरि पन्तले पनि सरकारले जैविक खाद्य सुरक्षामा कडाइ गर्दा भारतबाट आयातित केरा आउने क्रम रोकिएको बताए । जसका कारण नेपाली उत्पादनले बजार पाउन थलेको उनको भनाई छ ।
हाल नेपालमा टीआर फोर नामक रोग केरामा देखिएपछि क्वारेन्टाइनमा कडाइ गर्न थालेको सो संघले जनाएको छ ।
गत २ मंसिरेदेखि आयातित केरामा क्वारेन्टाइनमा कडाइ गर्न थालिएको उनले जानकारी दिए । क्वारेन्टाइनले जैविक खाद्य सुरक्षामा कडाइ नगर्दा गएको दसैं र तिहारमा मात्रै नेपालमा केरा उत्पादन गर्ने किसानले ६० करोड रुपैयाँ बराबरको नोक्सानी बेहोर्नु परेको उनले जानकारी दिए ।

अहिले केरा उत्पादन गर्ने किसानमा उत्साह बढेको छ, यही अवस्था रहेमा एक वर्षभित्र केरामा नेपाल आत्मनिर्भर बन्ने उनको भनाई छ ।
उनले जैविक खाद्य सुरक्षामा कडाइ गरेपछि विस्थापित हुने अवस्थाबाट किसान थपिने अवस्थामा आएको बताए । नेपालमा उत्पादित केराले बजार पाउँदै गर्दा उपभोक्तामा भने चर्को मूल्य तिर्न बाध्य परेको गुनासो आएको बताउँदै उनले यस विषयमा सरोकारवालाहरूलाई अनुगमन गर्न अनुरोध गरे ।
हाल मध्यस्तकर्ताबाट उपभोक्ता ठगिएको सूचना पाएको जानकारी आएकाले यसका लागि अनुगमन जरुरी रहेको संघले जनाएको छ ।
राष्ट्रिय कृषि आधुनिकीकरण कार्यान्वयन कार्यक्रम कार्यान्वयन एकाइका प्रमुख महेश रेग्मी अहिले जिल्लामा उत्पादित केराले बजार र मूल्य नपाउने समस्या हटेको बताए ।
उनका अनुसार हाल जिल्लामा २ हजार हेक्टर क्षेत्रफलमा केरा खेती गरिँदै आइएको छ । जसबाट वार्षिक ७० हजार मेट्रिकटन केरा उत्पादन हुँदै आएको छ ।
राज्यले क्वारेन्टाइनमा जैविक खाद्य सुरक्षालाई निरन्तर कडाइ गरेर स्थानीय उत्पादनलाई प्रोत्साहन गर्न लागिपरेको जानकारी गराउँदै उनले यहाँ उत्पादित केरा चितवनसहित काठमाडौं, पोखरा, भैरहवा लगायत मुख्य सहरहरूमा जाने गरेको बताए ।