११ फागुन/अर्थ र व्यापार – चालू आर्थिक वर्षको वितेका सात महिना (साउनदेखि माघमसान्तसम्म) मा मुलुकको व्यापार घाटा बढेर १० खर्ब १५ अर्ब रुपैयाँ भन्दा धेरैले नागेको छ । भन्सार विभागले मंगलबार सार्वजनिक गरेको तथ्यांक अनुसार चालू आवको गत माघ मसान्तसम्ममा नेपालको कुल व्यापार घाटा बढेर १० खर्ब १५ अर्ब ८० करोड ८४ लाख २५ हजार रुपैयाँ पुगेको हो ।
भन्सार विभागका अनुसार गत आवको सोही अवधिमा नेपालको व्यापार घाटा जम्मा ७ खर्ब ३३ अर्ब ७२ करोड ६१ लाख रुपैयाँ बराबरको थियो । अहिले गत आवको भन्दा झन्डै ३ खर्ब रुपैयाँले बृद्धि भएको छ । सो अवधीमा झन्डै साढे ११ खर्ब रुपैयाँ बराबरको सामान आयात हुँदा मुलुकको व्यापार घाटा ३८ दशमलव ४५ प्रतिशतले बढेको हो ।
विभागले सार्वजनिक गरेको तथ्यांक अनुसार समिक्षा अवधिमा ११ खर्ब ४७ अर्ब ४६ करोड ४४ लाख ३६ हजार रुपैयाँ बराबरको बस्तु आयात भएको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ८ खर्ब ३ अर्ब ६४ करोड ३१ लाख रुपैयाँ बढीको आयात भएको थियो ।
भन्सार विभागका निर्देशक पुन्यविक्रम खड्काले पछिल्लो समय आयात अस्वभाविक रुपमा बढेका कारण अहिले मुलुकको व्यापार घाटादर थप बढेको बताए । उनले अब यस्तो व्यापार घाटादर घटाउनकालागि सरकारले स्वदेशी बस्तुको प्रवद्र्धन लगायत विभिन्न उपाए खोजिरहेको जानकारि दिए ।
विभागका अनुसार सो अवधिमा १ खर्ब ३१ अर्ब ६५ करोड ६० लाख ११ हजार रुपैयाँ बराबरको बस्तु निर्यात भएको देखिन्छ । गत आवको सोही अवधिमा नेपालबाट ६९ अर्ब ९१ करोड ७० लाख ८० हजार रुपैयाँ बराबरको सामान निर्यात भएको थियो । चालू आर्थिक वर्षको वितेका सात महिनाको अवधी गत माघ मसान्तसम्ममा नेपालको वैदेशिक व्यापार ४६ दशमलब ४३ प्रतिशतले बढेको छ । यस अवधिमा वैदेशिक व्यापार बढेर १२ खर्ब ७९ अर्ब १२ करोड ४ लाख ४७ हजार रुपैयाँ बराबर पुगेको विभागले जनाएको छ । गत आवको सोही अवधिमा ८ खर्ब ७३ अर्ब ५६ करोड २ लाख ७२ हजार रुपैयाँ बराबरको वैदेशिक व्यापार भएको थियो ।
भन्सार विभागको तथ्यांक अनुसार यस अवधिमा नेपालमा विभिन्न १४५ वटा देशबाट बस्तु तथा सामान आयात भएको छ । यस अवधिमा सबैभन्दा धेरै आयात भारतबाट भएको देखिएको छ । चालु आवको सात महिनामा नेपालले भारतबाट ६ खर्ब ९६ अर्ब २४ करोड ४३ लाख रुपैयाँ बढीको बस्तु तथा सामान आयात गरेको छ । सोही अवधीमा नेपालले १ खर्ब ६ अर्ब ३५ करोड ८३ लाख रुपैयाँ बराबरको बस्तु तथा सामान निर्यात गरेको छ ।
यो अवधीमा नेपालको भारतसँग मात्रै ५ खर्ब ८९ अर्ब ८८ करोड ६० लाख रुपैयाँ बढीको व्यापार घाटा ब्यहोरेको छ । भारतपछि यसरी धेरै मात्रामा आयात चीनबाट भएको छ । चीनबाट यो अवधीमा १ खर्ब ६५ अर्ब २३ करोड ७७ लाख रुपैयाँ बराबरको बस्तु तथा सामान आयात भएको छ । यसैगरि, सोही अवधीमा यहाँबाट चीनतर्फ ४८ करोड ७९ लाख १५ हजार रुपैयाँको मात्र निर्यात भएको छ । जसका कारण चीनसँग मात्र १ खर्ब ६४ अर्ब ७४ करोड ९८ लाख रुपैयाँ बराबरको व्यापार घाटा रहेको विभागको तथ्यांकले देखाएको छ
यसैगरि, यो अवधीमा नेपालबाट १ खर्ब ३१ अर्ब ६५ करोड ६० लाख रुपैयाँ बराबरको स्वदेशी बस्तु निर्यात भएको छ । विभागको तथ्यांक अनुसार ८८ दशमलव ३० प्रतिशतले स्वदेशी वस्तुको निर्यातमा वृद्धि भएको हो । गत आवको सोही अवधिमा नेपालबाट जम्मा ६९ अर्ब ९१ करोड १७ लाख रुपैयाँ बराबरको मात्र निर्यात भएको थियो । निर्यातको तुलनामा आयातदर वृद्धि हुँदा अहिले मुलुकको व्यापार घाटा थप चुलिएको विभागले जनाएको छ ।