२७ चैत/अर्थ र व्यापार – उपप्रधान तथा परराष्ट्रमन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठले मुलुकको अर्थतन्त्र रेमिट्यान्स, राजश्व र विदेशी सहयोगका आधारमा देश चलाउने सोच कसैलेपनि राख्न नहुने बताएका छन् ।
मंगलबार काठमाडौंमा आयोजित नेपाल चेम्बर अफ कमर्सको ७३ औं वार्षिक साधरण सभालाई सम्बोधन गर्दै उपप्रधान तथा परराष्ट्रमन्त्री श्रेष्ठले यस्तो बताएका हुन् । उनले मुलुकको अर्थतन्त्र रेमिट्यान्स,भन्सार राजश्व र विदेशी सहयोगका आधारमा चलाउने सोचले सरकार चल्यो भने मुलुकमा आर्थिक समृद्धि हुन नसक्ने बताए ।
सरकारले मुलुकको अर्थतन्त्र रेमिट्यान्स,राजश्व र विदेशी सहयोगलाई मात्रै केन्द्रबिन्दुमा राख्न नहुने जानकारी दिए । परराष्ट्रमन्त्री श्रेष्ठले पुँजी वृद्धि, पुँजीगत खर्च कार्यान्वयन क्षमतामा वृद्धि र निर्यात प्रवद्र्धनसहित व्यापार घाटा कम गर्नुपर्ने अहिलेको आवश्यकता भएको दाबी गरे ।
जसकालागि निजी क्षेत्र र सरकारपक्ष बसेर खुला छलफल र बहस गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै उनले पुँजी वृद्धि, पुँजीगत खर्च कार्यान्वयन गर्ने क्षमता विकास र व्यापार घाटा कम गर्न आर्थिक क्रियाकलापलाई गति दिन आवश्यक रहेको बताए ।
सरकारले उत्पादन, रोजगारीमा वृद्धि,आयात प्रतिस्थापन गर्ने र निर्यात प्रवद्र्धनमा जोड दिने भन्दै उनले आर्थिक क्रियाकलापलाई गति दिनकालागि सरकारको नीति योजना र बजेट त्यहीअनुसार हुनुपर्ने आवश्यकता रहेको जानकारी दिए ।
‘पुँजी वृद्धि समस्या, पुँजीगत खर्च कार्यान्वयन गर्ने क्षमता विकासको समस्या र व्यापार घाटा कम गर्ने ती विषयलाई केन्द्रबिन्दुमा राखेर काम गर्नुपर्ने आवश्यकता छ । त्यसको लागि आर्थिक क्रियाकलापलाई असाधरण रुपले तिव्र बनाउनु ,उत्पादन र रोजगारीमा वृद्धि गर्नु,आयात प्रतिस्थापन गर्ने र निर्यात प्रवद्र्धन गर्नुपर्ने आवश्यकता छ । ’
यस्तो काम गर्नको लागि सरकारको नीति योजना र बजेट त्यही अनुसार हुनुपर्ने आवश्यकता रहेको धारणा राख्दै उनले भने, ‘निर्यात प्रवद्र्धन सहित व्यापार घाटा कम गर्नुपर्ने आवश्यकता छ । त्यसको लागि निजी क्षेत्र र सरकारपक्ष खुला छलफलमा बसौं । ’
उनले सरकारले मुलुक रेमिट्यान्स,राजश्व र विदेशी सहयोगका आधारमा राज्य चलाउने सोचको अन्त्य गर्नुपर्ने बताए । उनले सरकारले परम्परागत रुप भन्दा पनि नयाँ सोचका साथ अर्थतन्त्रलाई गति दिनु सरकारको पहिलो प्राथमिकता रहेको बताए ।
उनले सरकारको अहिलेको मुख्य कार्यभार आर्थिक कार्यभार रहेको बताए । उनले पुँजी र व्यापार घाटालाई केन्द्रमा राखेर काम गर्नुपर्ने भन्दै परम्परागत ढंगले सोचेर आर्थिक सामाजिक रुपान्तरण गर्न नसकिने बताए।
रेमिटेन्स, भन्सार र विदेशी सहयोगको अपेक्षा गरेर देश चलाउन सकिँदैन। पुँजी निर्माण र व्यापार घाटा नैं कम गर्नु पर्छ,’ उनले भने । उनले सरकार र निजी क्षेत्रसँगै बसेर काम गर्नुपर्ने भन्दै कानुनमा के संशोधन गर्ने छ बजेटमा के के प्राथमिकता निर्धारण गरेर जान सकिन्छ , आवश्यकक्ता पहिचान गरेर अघि बढ्न आग्रह गरे ।
सो कार्यक्रममा नेपाल चेम्बर अफ कमर्सका अध्यक्ष राजेन्द्र मल्लले हाल देशको अर्थतन्त्र सुधारका संकेत देखिए पनि संकट कायम नै रहेको बताए । राजश्व लक्ष्य अनुसार नभएको भन्दै संकट कायम नै रहेको जानकारी गराउँदै अध्यक्ष मल्लले भने, ‘बैंक तथा वित्तीय संस्थामा अधिक तरलता छ । पूँजीगत खर्च ३० प्रतिशत मात्र छ। आर्थिक लक्ष्य हासिल गर्न विभिन्न कारणले संभव भएको छैन ।’
उनले अर्थतन्त्र आयातमुखी रहेको भन्दै तुलनात्मक लाभ भएका प्रविधि क्षेत्रमा विदेशी लगानी भित्राउन जरुरी रहेको धारणा राखे । उनले लगानी भित्राउन संसदमा विचाराधीन कानुन तत्काल पारित गर्नुपर्नेमा जोड दिए ।
किसानलाई कर्जा दिनेबारे सम्बन्धीत निकायको ध्यानाकर्षण गराउँदै मल्लले भने, ‘कर्जा खेत किन्नेलाई होइन खेती गर्नेलाई दिनुपर्छ। कार्यान्वयन गर्न सकिने कुरा मात्र ल्याउनु पर्छ । बजेट कनिका छर्ने खालको हुनु हुन्न ।’ सोही साधारण सभाबाट चेम्बर अफ कमर्शको आगामी नयाँ नेतृत्व समेत चयन हुने छ ।
सो साधारण सभाकै अवसरमा चेम्बर अफ कमर्शले पूर्व अध्यक्ष राजेशकाजी श्रेष्ठ लगायत विभिन्न पेसा व्यवसायमा संलग्न व्यवसायीहरुलाई विविध विधाबाट उत्कृष्ट सम्मान प्रदान गरेको थियो ।
यसैगरी,चेम्बरले चेम्बर सचिवालयमा २५ वर्ष काम गर्ने कर्मचारी एवं उत्कृष्ट कार्यमा संलग्न कर्मचारीहरुलाई पनि सम्मान गरेको थियो ।