२ पुष / अर्थ र व्यापार - दोलखास्थित १६० मेगावाटको लाप्चे खोला जलविद्युत आयोजनाको वित्तीय व्यवस्थापनको टुंगो लागेको छ। नेपाल बैंकको नेतृत्वमा पाँच संस्थाले परियोजनामा ऋण लगानी गर्ने भएका हुन्। सनराइज बैंकका अध्यक्षसमेत रहेका मोतीलाल दुगडको कम्पनी नासा हाइड्रोपावरले अमेरिकाबाट प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानीसमेत ल्याएर परियोजना निर्माण गर्ने भएको छ। निजी क्षेत्रबाट लगानी भएको लाप्चे देशकै ठूलो जलविद्युत परियोजना हो।

’अहिले सफ्ट क्लोजिङ मात्र भएको हो। अबको महिनादिन भित्र पूर्ण रूपमा ब्यवस्थापन गर्नेछौं,’ बैंक सञ्चालक समितिका अध्यक्ष वासुदेव अधिकारीले अर्थ र व्यापारसँग भने, ’त्यसबेला अरू संस्थाहरू पनि थपिने छन्।’

अहिले नेपाल बैंक, कर्मचारी सञ्चय कोष, नेपाल एसबिआइ बैंक, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंक, ग्लोबल आइएमइ, राष्ट्रिय बाणिज्य बैंक र नेपाल इन्फ्रास्ट्रक्चर बैंकले ऋण लगानी गर्ने टुंगो लागेको छ। ग्लोबल आइएमइ र नेपाल इन्फ्रास्ट्रक्चर बैंक भने पछि टुङ्गो भइसकेको छ। यसबाहेक पनि अन्य बैंक आउने बारे छलफल भइरहेको छ।

’बैंंकहरुबाट १९ अर्ब ६५ करोड रूपैयाँको ऋण दिने समझदारी भएको छ,’ बैंकको नायव प्रमुख कार्यकारी अधिकृत समता पन्त भट्टले भनिन्, ’अब पाँच अर्बजति ब्यवस्थापन गर्न बाँकी छ। त्यो पनि महिनादिन भित्र हामी गरिसक्छौं।’

परियोजनामा नेपाल बैंकको मात्र ५ अर्ब रूपैयाँ ऋण लगानी हुनेछ, जुन उसको अहिलेसम्मकै ठूलो लगानी हो। हिजो भएको सम्झौता अनुसार पाँच संस्थाबाट १३ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ ऋण लगानी हुने छ। नेपाल बैंकको ५ अर्ब, नेपाल इन्भेष्टमेन्टको साढे तीन अर्ब, सञ्चय कोषको २ अर्ब, राष्ट्रिय बाणिज्य बैंकको २ अर्ब र नेपाल एसबिआइ बैंकको १ अर्ब रुपैयाँ ऋण टुङ्गो लागेको हो।

परियोजनामा मोतीलाल दुगडका छोरीका छोरा (नाति) ले पनि लगानी गर्ने छन्। उनी अमेरिका बस्ने गैरआवासीय नेपाली हुन्। प्रवर्द्धकहरूले २५ प्रतिशत लगानी गर्ने छन्, यसमध्ये २० प्रतिशत दुगडका नाति सम्राट मोगाको हुने छ।  परियोजनाको कुल लागत २६ अर्ब २० करोड ५० लाख रुपैयाँ अनुमान गरिएको छ। यसको ७५ प्रतिशत बैंकहरुले लगानी गर्न लागेका हुन्।

उनले यसअघि पनि अमेरिकाबाट प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी भित्र्याइसकेका छन्। यो परियोजनामा पनि मोगाले अमेरिकी लगानी भित्र्याउने बैंकहरूले जनाएका छन्। आयोजना पाँच वर्षमा निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।

दोलखाको लामाबगरमा लाप्चे खोलामा निर्माण हुने आयोजनालाई दुई वर्षअघि आजकै दिन अर्थात २०७४ पौष २ गते निर्माण अनुमति दिइएको थियो। निर्माण अनुमति पाएको दुई वर्षमा आयोजनाले वित्तीय व्यवस्थापन टुंगो लगाउनु पर्छ। त्यही भएर मंगलबार हतारहतार वित्तीय ब्यवस्थापन गरिएको हो।

यसअघि दुगड ग्रुपले नै विदेशी साझेदार राखेर निर्माण गरिरहेको ८२ मेगावाटको तल्लो सोलु निजी क्षेत्रबाट लगानी भएको अहिलेसम्मको ठूलो परियोजना थियो। दुगड समूहले पहिलो आयोजनाको ठ्याक्क दोब्बर परियोजना निर्माण अगाडि बढाएको हो। सोलु हाइड्रोपावर कम्पनीमार्फत प्रवर्द्िधत त्यो आयोजना सोलुखुम्बुको सल्लेरीमा निर्माणाधीन छ। करिब ९० प्रतिशत हाराहारी निर्माण सम्पन्न भइसकेको छ। यो परियोजना १६ अर्ब रुपैयाँ लागतमा निर्माण भइरहेको छ। 

’विद्युत प्राधिकरणको नियमअनुसार बित्तीय व्यवस्थापन गरिहाल्नुपर्ने भएकाले अहिले हतारहतार गरिएको हो,’ एक बैंकका प्रमुख कार्यकारीले भने, ’जुन-जुन बैंकको सञ्चालक समितिबाट स्वीकृति भएको छ, ती-ती संस्थाले अहिले हस्ताक्षर गरेका हुन्। अरू बैंक पनि इच्छुक छन्। यो महिनाभित्र उहाँहरुलाई पनि सहभागी गराएर अन्तिम हस्ताक्षर गर्ने छौं।’ ऋण समझदारीपत्रमा बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत तथा प्रतिनिधिहरु र परियोजनाका अध्यक्ष मोतीलाल दुगडले हस्ताक्षर गरेका छन्।